کشاورزی ارگانیک
درمورد فرآورده هاي باغبانی ایران اعم از خشکبار، میوه و سبزي ضروري است در آینده به صورت ارگانیک تولید شوند تا قابل عرضه در بازارهاي بین المللی باشند. مهمترین پیش شرط براي تولید میوه ارگانیک، انتخاب رقم هاي مناسب منطقه و ایجاد باغ بر اساس شرایط ارگانیک می باشد.
در صورتی که خیلی از باغ هاي فعلی کشور بر این اساس، آماده نشده اند و زمان زیادي طول می کشد تا بتوان تمام باغ هاي یک منطقه را اصلاح کرد.
در همین راستا در شرایط کنونی، تولید و برداشت گیاهان دارویی و معطر به دلایلی تنها از عرصه هاي طبیعی انجام می شود. متاسفانه بهره برداري ناپایدار و عدم آگاهی کافی نسبت به تولید محصول هاي ارگانیک در این
عرصه ها، موجب تخریب زیستگاه ها، و نابودي این گونه ها شده است.
کشاورزي ارگانیک در مناطقی قابل اجراست که کشتزارهاي همجوار نیز محصول هاي ارگانیک تولید کنند و گرنه مبارزه با آفت ها و بیماري ها بدون استفاده از سم هاي شیمیایی عملی نخواهد بود. اجراي هماهنگ استفاده از این روش در هر منطقه نیاز به همکاري کشاورزان منطقه دارد که به راحتی تامین نخواهد شد. اجرایی شدن فراگیرکشاورزي ارگانیک پرسش هایی را مطرح می سازد
مانند این که آیا کشاورزي ارگانیک قادر به تامین غذاي کافی می باشد؟آیا از نظر اقتصادي حرکت به سوي کشاورزي ارگانیک در ایران منطقی است؟ آیا سیستم متعارف انتقال یافته هاي تحقیقاتی در کشور، کارایی مناسب براي عملیاتی کردن کشاورزي ارگانیک را دارد؟ آیا امکان انتقال اطلاعات لازم به کشاورزان در زمینه هاي فنی، مدیریتی، بازاررسانی و قوانین و مقررات مربوط به کشت و فراوري محصول هاي ارگانیک وجود دارد؟
با توجه به این که در کشاورزی ارگانیک از کودهاي شیمیایی استفاده نمی شود و در شرایطی که ماده آلی کم باشد، بهره وري آب آبیاري کاهش می یابد، آیا امکان تامین مواد غذایی لازم براي گیاهان از طریق کودهاي آلی و تولید محصول کافی در زمین هاي قابل کشت فعلی وجود دارد و امنیت غذایی کشور به خطر نمی افتد؟
چالش هاي دیگري نیز در راه تولید ارگانیک وجود دارند که از مهمترین آن ها دیدگاه هاي نه چندان موافق سیاست گذاران بخش کشاورزي، فراهم نبودنزیرساخت هاي علمی- سازمانی لازم و عدم وجود انگیزه کافی در کشاورزان براي پذیرش تولید و فرآوري ارگانیک است. ساختار توسعه کشاورزي ارگانیک در جهان، ساختارهاي رشد مناسب را یافته است و شتاب در برقراري کشاورزي ارگانیک ملی در آن بدون ایجاد ساختارهاي لازم، درست نیست.
از طرفی ساختار برنامه در این زمینه، نمی تواند با سایر توسعه هاي تجربه شده در کشور بر پایه نظام کشاورزي رایج منطبق باشد.
برنامه ریزی در صنعت کشاورزی ارگانیک
برنامه ریزان در مرحله نخست باید از نوعی انعطاف اصولی و هوشمند توام با افزایش شناخت و حمایت از تمامی عناصر ملی درگیر در موضوع، عمل نمایند، همچنان که در بخش آمار ها نشان داد شد، به طور کلی، بازار ارگانیک اروپا، آمریکاي شمالی و شرق آسیا گسترش به نسبت خوبی در سال هاي اخیر داشته است و ظرفیت هاي بالقوه فراوانی براي محصول هاي ارگانیک ایران در این بازارها وجود دارد.
پسته یکی از مثال هاي قابل توجه به عنوان محصولی راهبردي در صادرات محصول هاي ارگانیک ایران به شمار می رود، ایران می تواند به میزان قابل توجهی پیشرو صادرات در مقایسه با سایر صادرکنندگان مانند ترکیه،
سوریه، یونان و ایتالیا باشد. ایالات متحده آمریکا که تا 1979 تنها وارد کننده پسته بود، نخستین محصول را در سال 1987 به بازار جهانی عرضه کرد از این سال به بعد با عرضه محصول پسته ایالت کالیفرنیا با کیفیتی قابل رقابت و به کارگیري امکانات خود در بسته بندي، تبلیغات بازار رسانی و نکات بهداشتی توانسته است رقیبی نیرومند در بازار بین المللی شود.
گونه هاي دارویی که در حال حاضر مورد کشت و کار قرار می گیرند به دلیل این که گیاهانی کم توقع، با نهاده پذیري کم هستند،
گزینه مناسبی براي کشت در نظام هاي ارگانیک به شمار می روند. کشت ارگانیک این گیاهان، کیفیت مواد مؤثره را که هدف اصلی تولید آنهاست، تضمین می کند.
در ایران، نظام هاي تولید زعفران که از لحاظ جنبه هاي فنی و فرهنگی- اجتماعی تا حدودي به نظام هاي ارگانیک نزدیک هستند، گزینه مناسبی براي سرمایه گذاري در این زمینه می باشند.
همچنین در گلزارهاي تولید ارگانیک گل محمدي در منطقه لالهزار استان کرمان، اسانس، غنچه و گل باز داراي گواهی ارگانیک تولید می شود که به بازارهاي خارجی صادر می شود.
در صورتی که پایه هاي علمی تولید چنین نهاده هایی در کشور مهیا نباشد، در این صورت اغلب به جاي شکل گیري کشاورزی ارگانیک، کشاورزي سنتی بر پایه مصرف تنها کمپوست از بقایاي گیاهی و دامی شکل می گیرد.
که حاصل آن کاهش کمی وکیفی محصول و غیرقابل رقابتی شدن محصول هاي تولیدي خواهد شد. عملیاتی کردن کشاورزي ارگانیک، با آموزش براي توانمند سازي کشاورزان و یا ایجاد مزرعه هاي نمونه ارگانیک می تواند صورت پذیرد.
در کشورهاي پیشرفته جهان هم پرداختن به کشاورزي ارگانیک محدود است. براي مثال، درآلمان با وجود فراهم بودن شرایط، در صد زمین هاي زیرکشت ارگانیک 5% از کل زمین هاست و براي میزان 20 % در سال هاي آینده برنامه ریزي شده است.
